Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko

Procedury i zakres kompetencji poszczególnych organów w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zawarto w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje przede wszystkim:  

  1. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
  2. uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
  3. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagana zawsze dla przedsięwzięć zaliczanych do grupy I – przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena taka może być wymagana dla przedsięwzięć zaliczanych do grupy II – czyli do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:

1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa powyżej oraz dostępność do złóż kopalin,

2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

3) wymagany zakres monitoringu.

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000

Realizacja przedsięwzięcia innego niż mogące zawsze znacząco i mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jeśli:

1. przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, choć nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony,

2. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony przez właściwy organ (który przed wydaniem decyzji jest obowiązany do rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 – dotyczy to wszystkich decyzji koniecznych przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, np.: decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, pozwolenia wodnoprawnego, zezwolenia na usunięcie drzew bądź krzewów).

Ocenę  oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji, przeprowadza regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Jeżeli organ uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie obowiązku przedłożenia przez inwestora właściwemu miejscowo RDOŚ dokumentacji, w tym m.in. wniosku, karty informacyjnej przedsięwzięcia, poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jeżeli plan ten został uchwalony) albo informacji o jego braku.

Jeżeli organ (inny niż RDOŚ) nie stwierdzi oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydaje decyzję na realizację przedsięwzięcia. RDOŚ dokonuje analizy otrzymanej dokumentacji, biorąc pod uwagę oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (w szczególności – w odniesieniu do integralności i spójności obszarów) oraz skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. RDOŚ uwzględnia łącznie uwarunkowania dotyczące:

1. rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia,

2. usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

3. rodzaju i skali możliwego oddziaływania w odniesieniu do powyższych uwarunkowań.

W przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, RDOŚ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jeśli przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, RDOŚ stwierdza obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa jego zakres. Zakres raportu powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 RDOŚ wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000.

Znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 to inaczej oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym szczególnie:

1) działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000,

2) lub działania mogące negatywnie wpłynąć na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000,

3) lub działania mogące pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Wyjątek stanowi realizacja przedsięwzięć, za którymi przemawiają wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych – w takim przypadku właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska (na obszarach morskich – dyrektor właściwego urzędu morskiego) może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Na inwestora nakładany jest wtedy obowiązek wykonania kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000.

W przypadku, gdy znaczące negatywne oddziaływanie dotyczy siedlisk i gatunków priorytetowych, zezwolenie na realizację przedsięwzięcia może być udzielone wyłącznie w celu:

1. ochrony zdrowia i życia ludzi,

2. zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego,

3. uzyskania korzystnych następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego,

4. wynikającym z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii Komisji Europejskiej.

Przykładowa ścieżka oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedsięwzięcia, które nie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

• Właściwy organ (wójt, burmistrz, starosta, prezydent) dokonuje oceny wpływu planowanej inwestycji na przedmioty ochrony i jeżeli stwierdzi, że działanie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie, które zobowiązuje inwestora do przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska odpowiednich dokumentów, np. karty informacyjnej przedsięwzięcia, niezbędnych map, wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego itp.

• Regionalny dyrektor ochrony środowiska ocenia, czy inwestycja faktycznie może negatywnie wpłynąć na przedmioty ochrony, jeśli tak – wydaje postanowienie o przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i dostarczeniu raportu oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jeżeli RDOŚ stwierdzi, że przedsięwzięcie na pewno nie będzie negatywnie wpływało na obszar Natura 2000, wtedy postanawia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny.

• Po dostarczeniu raportu oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przez inwestora, RDOŚ uzgadnia warunki realizacji danego przedsięwzięcia, w którym określa terminy prowadzenia prac, zasady ochrony przyrody na obszarze prowadzonych prac itd.

• Organ właściwy (wójt, burmistrz, starosta, prezydent) wydaje decyzję, o którą inwestor wnioskował.

Kompensacja przyrodniczato zespół działań prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowania walorów krajobrazowych.

W rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska kompensacja przyrodnicza to zespół działań obejmujących w szczególności roboty budowlane, roboty ziemne, rekultywację gleby, zalesianie, zadrzewianie lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowanie walorów krajobrazowych.

W przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba wykonania kompensacji przyrodniczej – właściwy organ stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji. W przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika potrzeba wykonania kompensacji przyrodniczej – właściwy organ (RDOŚ, inne) stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji.

Zapisy o kompensacji przyrodniczej w Ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody:

1. Jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich – dyrektor właściwego urzędu morskiego, może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000.

2.Wydając zezwolenie, o którym mowa powyżej, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich – dyrektor właściwego urzędu morskiego, w porozumieniu z zarządcą terenu, stosownie do skali i rodzaju negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000, ustala zakres, miejsce, termin i sposób wykonania kompensacji przyrodniczej, zobowiązując do jej wykonania nie później niż w terminie rozpoczęcia działań powodujących negatywne oddziaływanie.

3. Koszty kompensacji przyrodniczej ponosi podmiot realizujący plan lub przedsięwzięcie.

4. Za utrzymanie siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin i zwierząt, utworzonych w ramach kompensacji przyrodniczej, jak również za monitorowanie ich stanu odpowiada:

a) sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000, na terenie którego została wykonana kompensacja,

b) regionalny dyrektor ochrony środowiska na terenie znajdującym się poza obszarem Natura 2000.

5. Regionalny dyrektor ochrony środowiska lub dyrektor urzędu morskiego nadzoruje wykonanie kompensacji przyrodniczej.

6. Regionalny dyrektor ochrony środowiska lub dyrektor urzędu morskiego składa informacje Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska o:

1) ustalonym zakresie kompensacji przyrodniczej,

2) wykonanej kompensacji przyrodniczej w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji działań kompensacyjnych.

Więcej informacji w zakładce Baza wiedzy. Podręczniki „Działalność gospodarcza a ochrona przyrody. Informator dla przedsiębiorców. Wybrane zagadnienia" http://dialog.gdos.gov.pl/podreczniki

Kalendarz

Kalendarium