« Powrót

Prowadzenie działalności gospodarczej na obszarach Natura 2000

Prowadzenie działalności gospodarczej na obszarach Natura 2000

Przez ostatnie lata narosło wiele mitów dotyczących obszarów Natura 2000. Często można usłyszeć, że na tych obszarach jest całkowicie niemożliwa realizacja jakiejkolwiek działalności gospodarczej. To błędne przeświadczenie prowadzi do spadku zainteresowania inwestycjami na obszarach Natura 2000. Czy rzeczywiście tak trudno jest prowadzić działalność gospodarczą i skutecznie inwestować na obszarach cennych przyrodniczo? Zdecydowanie NIE!

Prawo dopuszcza prowadzenie działalności gospodarczej na wspomnianych obszarach. Mówi o tym przede wszystkim art. 36 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.). Na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), dalej Ustawa OOŚ, realizacja przedsięwzięć na obszarach Natura 2000 jest również dopuszczalna, ale wymaga przeprowadzenia tzw. oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ustawa o ochronie przyrody wprowadza również wiele innych form ochrony przyrody, takich jak np. parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, czy obszary chronionego krajobrazu. Warunki powadzenia działalności oraz realizacji inwestycji gospodarczych na ww. terenach dookreślają szczegółowe regulacje dotyczące ochrony przyrody.

Istotą utworzenia sieci Natura 2000 było zapewnienie warunków właściwej ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków fauny i flory, które są w Europie uważane za zagrożone lub szczególnie cenne, w celu zachowania lub odbudowy różnorodności biologicznej w Europie. Utworzenie sieci Natura 2000 nie ma na celu ograniczania działalności gospodarczej (ograniczenia dotyczą jedynie niektórych rodzajów działalności). Najważniejszym warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej na obszarach Natura 2000 jest brak znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony danego obszaru, np. na określone siedliska lub gatunki występujące na tym terenie.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) określa, jakie rodzaje działalności mogą zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dzięki powyższemu rozporządzeniu, przedsiębiorca może wstępnie zweryfikować plan swoich działań (również przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia), co pozwala na kompleksowe opracowanie biznesplanu oraz na odpowiednie przygotowania. W niektórych przypadkach, gdy przedsięwzięcie może znacząco lub potencjalnie znacząco negatywnie wpływać na środowisko, przeprowadza się tzw. ocenę oddziaływania na środowisko.

Obszary Natura 2000 często znacznie się różnią od siebie przyrodniczo, różny jest także przedmiotowy zakres ochrony. Wnioski inwestorów związane z możliwością realizacji przedsięwzięć na tych terenach, są zatem każdorazowo rozpatrywane przez właściwe organy w odniesieniu do konkretnych warunków oraz okoliczności. Gwarantuje to przedsiębiorcom indywidualne podejście do prowadzenia działalności gospodarczej oraz realizacji przedsięwzięć na obszarach Natura 2000.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność na obszarach Natura 2000 mogą ubiegać się o dodatkowe wsparcie finansowe ze środków unijnych, m.in. w zakresie Instrumentu Finansowego LIFE+, a także nowych programów w kontekście przyszłych perspektyw finansowania ze środków unijnych w ramach wsparcia na lata 2014–2020. Wykorzystanie możliwości finansowych tych programów pozwala na poprawę dynamiki rozwoju przedsiębiorstw oraz ułatwia wdrożenie mechanizmów ochrony przyrody w odniesieniu do przedmiotu prowadzonej działalności. Przykładem takiego działania jest m.in. zabezpieczenie warunków siedliskowych kolonii susła perełkowanego przy okazji budowy portu lotniczego Lublin-Świdnik, realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego.

Przykładem prowadzenia działalności na obszarach Natura 2000 jest świetnie prosperujący produkt turystyczny „Dolina Baryczy", który został oparty na czterech podstawowych segmentach turystyki: rodzinnym, edukacyjnym, biznesowym i na tzw. turystyce bez barier. Stale rozwijana baza infrastrukturalna pozwala na organizację różnorodnych imprez, takich jak szkolenia integracyjne, gry zespołowe, aktywny wypoczynek itp. Leśny Park Przygody Le Chene Perché we Francji umożliwia swoim klientom aktywne formy wypoczynku w naturze poprzez korzystnie z parku linowego, szlaków rowerowych czy też noclegów w specjalnych kapsułach. Możliwości działania na terenach chronionych przyrodniczo są szerokie – działalność agroturystyczna, rzemieślnictwo artystyczne czy produkcja żywności ekologicznej to tylko nieliczne z wielu przykładów.

Podsumowując, obawy co do niezwykle restrykcyjnych wymogów prowadzenia działalności gospodarczej na obszarach Natura 2000 są nieuzasadnione, dotyczą one bowiem głównie parków narodowych.


Kalendarz

Kalendarium